W drugim numerze tegorocznym "Forum Prawniczego" ukazał się artykuł pt. "Polityczny podział wzdłuż linii podziału religijnego? Dwa nowe orzeczenia Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych", strony 2-15

- do przeczyatnia bez ograniczeń dostępu na:

www.forumprawnicze.eu

We wtorek, 17 czerwca 2014 roku Camillo kardynał Ruini ogłosił w Watykanie, że tegoroczną Nagrodę Ratzingera otrzymuje ks. prof. Waldemar Chrostowski. Jest pierwszym Polakiem, któremu przyznano tę prestiżową nagrodę naukową.

SERDECZNE GRATULACJE!!!

Ukazało się właśnie nakładem PWN nowe, drugie wydanie naszego podręcznika "Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego".

W wstępie do niego, czytamy:

Pierwsze wydanie naszego podręcznika rzeczywiście okazało się zaproszeniem do dyskusji o treści i formie przedstawienia prawa rzymskiego w XXI w. oraz o kierunkach badań romanistycznych. Weryfikację przydatności książki przyniósł proces dydaktyczny i niezawodni studenci. Pokazali, że podstawowym problemem pierwszego wydania stała się komunikatywność i pomogli w osiągnięciu lepszej formy przekazu. Studenci i doktoranci sygnalizowali nam typowe problemy odnalezienia się w prawniczym laboratorium. Zasadnicze zmiany formy drugiego wydania podporządkowaliśmy zadaniu ułatwieniu korzystania z podręcznika. Polegają one, po pierwsze, na wprowadzeniu odsyłaczy wewnętrznych. W nawiasach kwadratowych zaznaczono, w jakim fragmencie – ponumerowanym hierarchicznie, aby łatwo było doń dotrzeć przez spis treści – szukać wyjaśnienia kwestii rozważanych w danym zdaniu. Strzałka wskazuje, czy zagadnienie omówiono wcześniej, czy też student odnajdzie je w dalszej części książki. Po drugie, wprowadziliśmy kilka poziomów graficznych tekstu. W rozdziale pierwszym wyróżnia je czcionka zwykła oraz petit, którym zaznaczyliśmy informacje przeznaczone dla osób szczególnie zainteresowanych tradycją romanistyczną. W rozdziałach od drugiego do szóstego zdecydowaliśmy się na trzy poziomy tekstu. Czcionką zwykłą przedstawiamy zasadniczy wykład prawa rzymskiego w antyku, petitem podajemy informacje uzupełniające i rozszerzające wiedzę o prawie starożytnym, a fragmenty na szarym tle mówią o losach rzymskich regulacji w prawie powszechnym lub współczesnych porządkach prawnych. W celu porządkowania niektórych informacji czasem zastosowaliśmy ramki. Dodany na końcu wykaz wybranej literatury do poszczególnych rozdziałów obejmują prace, które wyróżniły się wpływem na kształt podręcznika i dlatego są kluczowe dla dyskusji naukowej zgodnej z duchem podręcznika oraz podstawowe nowe publikacje. Pełną informację bibliograficzną oferują bazy danych  i specjalistyczne publikacje. Znajomość łaciny jest niestety rzadka. Zwrócili na to uwagę również nasi studenci. Staraliśmy się więc, aby i bez niej dawało się łatwo skorzystać z rzymskiego doświadczenia prawniczego. Książka ma umożliwić posługiwanie się – choćby tylko w sposób techniczny – używanymi do dziś dość powszechnie – terminami i wyrażenia, które europejska tradycja prawna oraz prawnicza przejęła z Rzymu i od uczonych, korzystających z prawa rzymskiego przez kolejne stulecia. Ułatwieniem będzie indeks terminów łacińskich, który pozwoli odczytać znaczenie obcobrzmiących słów i zwrotów.

Ukazał się nowy numer Forum Prawniczego oznaczony jako 5/2013, w którym znaleźć można także mój artykuł pt. "Finansowa analiza prawa a znaczenie prawa rzymskiego". Tekst, jak i całe czasopismo, są w pełnym dostępie zarówno do przeglądania jako całość, jak i  w pdf w zakładce "Archiwum magazynu", patrz www.forumprawnicze.eu

 

Z końcem zeszłego roku w wydawnictwie Wydziału Prawa Uniwersytetu w Ołomuńcu został ogłoszony podręcznik "Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego" w języku czeskim. Przekładu podjął się Petr Dostalik, który rozszerzył książkę o rozdział poświęcony tradycji prawa rzymskiego na czeskich ziemiach oraz uzupełnił odniesieniami do obu czeskich kodeksów cywilnych: zarówno starego, jak i tego, który wszedł w życie z początkiem 2014 roku.

Právo římské. Základy soukromého práva, Wojciech Dajczak, Tomasz Giaro, Franciszek Longchamps de Bérier; české vydání: Petr Dostalík, Iuridicum Olomoucense, Olomouc 2013, stron 424.

„Konsensus konstytucyjny[…] już w pierwszym artykule nowej ustawy zasadniczej kazał w 1997 roku zadeklarować: ‘Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli’. Konstytucja kwietniowa mówiła o „wspólnym dobru”, co podkreślało obowiązki wobec państwa oraz jego prymat w stosunku do wspólnoty narodowej. Natomiast dobro wspólne to całokształt warunków życia społecznego, które pełniej pozwalają grupom i poszczególnym ich członkom integralnie się rozwijać oraz osiągać doskonałość. Poszukiwanie dobra wspólnego było widoczne na rożnych etapach dziejów, co wskazuje na stałą antropologiczną, wynikającą ze społecznej natury człowieka. Historyczne doświadczenie potwierdza pragmatyka porządku prawnego.” (Słowo wstępne, s. 7)

 

W ramach projektu aktywnie wspieranego przez Katedrę Prawa Rzymskiego UJ ukazała się nakładem Wydawnictwa Sejmowego i Fundacji Utriusque iuris praca zbiorowa pt. „Dobro wspólne. Teoria i praktyka”. Jej redaktorzy Wojciech Arndt, ks. Franciszek Longchamps de Bérier i Krzysztof Szczucki napisali dalej w słowie wstępnym o książce, że:

„Jest wynikiem projektu zapoczątkowanego przez pracowników naukowych, doktorantów i studentów wydziałów prawa Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Jagiellońskiego, skupionych wokół naukowych kół Utriusque iuris’ oraz Ti Estin ALetheia. Do pochylenia się nad zagadnieniem dobra wspólnego skłoniły najpierw studia nad filozofią klasyczną w obszarze refleksji nad prawem, prowadzone w ramach seminarium naukowego, jakie zainicjowano w pierwszym z wymienionych kół. Dostrzeżono wtedy szerszy kontekst kategorii występujących w systemie prawnym, a przede wszystkim w Konstytucji RP – zakorzenienie ich w debacie filozoficznej, rozpoczętej i w wysokim stopniu rozwiniętej przez myślicieli starożytnych oraz średniowiecznych. Nakłada to na uczonego prawnika, który kieruje się intencją zrozumienia istoty badanej instytucji, obowiązek przekroczenia granicy systemu prawa pozytywnego, tak aby odnaleźć właściwy kontekst powstania określonego rozwiązania. Obowiązek ten służy nie tylko poznaniu genezy danej konstrukcji prawnej, lecz i buduje perspektywę oceny rozwiązań wypracowanych w ramach danego porządku prawnego. Głębszy namysł nad zasadami i wartościami, rolą wspólnoty i tworzących ją ludzi, pozwala na refleksję nad rozstrzygnięciami normatywnymi, które w istocie mają sprzyjać człowiekowi i tworzonym przez niego zrzeszeniom.”

 

Spis treści:

7 Słowo wstępne

 

11 Cześć pierwsza: Współczesność odnajdująca się w historii

13 Zbigniew Stawrowski / Dobro wspólne a filozofia polityki

23 Marek Piechowiak / Prawne a pozaprawne pojęcia dobra wspólnego

46 Michał Mrozek OP / Dobro wspólne wczoraj i dziś. Na marginesie

lektury Etyki N ikomachejskiej i Summy Teologii

78 Ks. Franciszek Longchamps de Bérier / Pretor jako promotor dobra

wspólnego

92 Piotr Koryś / Kategoria dobra wspólnego w dyskursie publicznym

II Rzeczypospolitej

107 Anna Krzynówek-Arndt / Dobro własne a dobro wspólne – wokół

sporów w filozofii polityki XX wieku

 

125 Część druga: Polityka prawa zmieniająca rzeczywistość

127 Mirosław Granat / Dobro wspólne w pojmowaniu Trybunału

Konstytucyjnego

138 Marcin Stębelski / Dobro wspólne a wybrane elementy

konstytucyjnego modelu ustrojowego państwa

159 Radosław Kołatek / Zasada dobra wspólnego w prawie Unii

Europejskiej. Próba rekonstrukcji

171 Władysław Jóźwicki / Europejski Trybunał Praw Człowieka a dobro

wspólne

200 Wojciech Arndt / Dobro wspólne jako kryterium postępowania władzy

211 Grzegorz Blicharz / Przełom w zarządzaniu zasobami wspólnymi.

Praktyka dobra wspólnego

 

225 Część trzecia: Dobro wspólne godzące interes prywatny i publiczny

227 Marcin Romanowski / Własność prywatna i dobro wspólne

249 Nikodem Rycko / Prawo prywatne międzynarodowe w świetle

konstytucyjnej zasady dobra wspólnego

266 Krzysztof Szczucki / Dobro wspólne u podstaw decyzji

kryminalizacyjnej

282 Marcin Warchoł / Dobro wspólne a interes pokrzywdzonego

w praktyce procesu karnego

296 Małgorzata Korzycka-Iwanow / Dobra chronione w obszarze prawa

rolnego i żywnościowego

315 Marta Pietrzyk / Regulacje dotyczące handlu żywnością w kontekście

dobra wspólnego

329 Piotr Grzebyk / Dobro wspólne w przepisach prawa pracy

340 Aleksy Miarkowski, Damian Pietrzyk / System podatkowy

z perspektywy dobra wspólnego

356 Adam Szafrański / W poszukiwaniu przedsiębiorcy idealnego, czyli

o działalności gospodarczej i etyce

 

367 Bibliografia

W drugim numerze tegorocznym "Forum Prawniczego" ukazał się artykuł pt. "Polityczny podział wzdłuż linii podziału religijnego? Dwa nowe orzeczenia Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych", strony 2-15

- do przeczyatnia bez ograniczeń dostępu na:

www.forumprawnicze.eu

We wtorek, 17 czerwca 2014 roku Camillo kardynał Ruini ogłosił w Watykanie, że tegoroczną Nagrodę Ratzingera otrzymuje ks. prof. Waldemar Chrostowski. Jest pierwszym Polakiem, któremu przyznano tę prestiżową nagrodę naukową.

SERDECZNE GRATULACJE!!!

Ukazało się właśnie nakładem PWN nowe, drugie wydanie naszego podręcznika "Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego".

W wstępie do niego, czytamy:

Pierwsze wydanie naszego podręcznika rzeczywiście okazało się zaproszeniem do dyskusji o treści i formie przedstawienia prawa rzymskiego w XXI w. oraz o kierunkach badań romanistycznych. Weryfikację przydatności książki przyniósł proces dydaktyczny i niezawodni studenci. Pokazali, że podstawowym problemem pierwszego wydania stała się komunikatywność i pomogli w osiągnięciu lepszej formy przekazu. Studenci i doktoranci sygnalizowali nam typowe problemy odnalezienia się w prawniczym laboratorium. Zasadnicze zmiany formy drugiego wydania podporządkowaliśmy zadaniu ułatwieniu korzystania z podręcznika. Polegają one, po pierwsze, na wprowadzeniu odsyłaczy wewnętrznych. W nawiasach kwadratowych zaznaczono, w jakim fragmencie – ponumerowanym hierarchicznie, aby łatwo było doń dotrzeć przez spis treści – szukać wyjaśnienia kwestii rozważanych w danym zdaniu. Strzałka wskazuje, czy zagadnienie omówiono wcześniej, czy też student odnajdzie je w dalszej części książki. Po drugie, wprowadziliśmy kilka poziomów graficznych tekstu. W rozdziale pierwszym wyróżnia je czcionka zwykła oraz petit, którym zaznaczyliśmy informacje przeznaczone dla osób szczególnie zainteresowanych tradycją romanistyczną. W rozdziałach od drugiego do szóstego zdecydowaliśmy się na trzy poziomy tekstu. Czcionką zwykłą przedstawiamy zasadniczy wykład prawa rzymskiego w antyku, petitem podajemy informacje uzupełniające i rozszerzające wiedzę o prawie starożytnym, a fragmenty na szarym tle mówią o losach rzymskich regulacji w prawie powszechnym lub współczesnych porządkach prawnych. W celu porządkowania niektórych informacji czasem zastosowaliśmy ramki. Dodany na końcu wykaz wybranej literatury do poszczególnych rozdziałów obejmują prace, które wyróżniły się wpływem na kształt podręcznika i dlatego są kluczowe dla dyskusji naukowej zgodnej z duchem podręcznika oraz podstawowe nowe publikacje. Pełną informację bibliograficzną oferują bazy danych  i specjalistyczne publikacje. Znajomość łaciny jest niestety rzadka. Zwrócili na to uwagę również nasi studenci. Staraliśmy się więc, aby i bez niej dawało się łatwo skorzystać z rzymskiego doświadczenia prawniczego. Książka ma umożliwić posługiwanie się – choćby tylko w sposób techniczny – używanymi do dziś dość powszechnie – terminami i wyrażenia, które europejska tradycja prawna oraz prawnicza przejęła z Rzymu i od uczonych, korzystających z prawa rzymskiego przez kolejne stulecia. Ułatwieniem będzie indeks terminów łacińskich, który pozwoli odczytać znaczenie obcobrzmiących słów i zwrotów.

Ukazał się nowy numer Forum Prawniczego oznaczony jako 5/2013, w którym znaleźć można także mój artykuł pt. "Finansowa analiza prawa a znaczenie prawa rzymskiego". Tekst, jak i całe czasopismo, są w pełnym dostępie zarówno do przeglądania jako całość, jak i  w pdf w zakładce "Archiwum magazynu", patrz www.forumprawnicze.eu

 

Z końcem zeszłego roku w wydawnictwie Wydziału Prawa Uniwersytetu w Ołomuńcu został ogłoszony podręcznik "Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego" w języku czeskim. Przekładu podjął się Petr Dostalik, który rozszerzył książkę o rozdział poświęcony tradycji prawa rzymskiego na czeskich ziemiach oraz uzupełnił odniesieniami do obu czeskich kodeksów cywilnych: zarówno starego, jak i tego, który wszedł w życie z początkiem 2014 roku.

Právo římské. Základy soukromého práva, Wojciech Dajczak, Tomasz Giaro, Franciszek Longchamps de Bérier; české vydání: Petr Dostalík, Iuridicum Olomoucense, Olomouc 2013, stron 424.

„Konsensus konstytucyjny[…] już w pierwszym artykule nowej ustawy zasadniczej kazał w 1997 roku zadeklarować: ‘Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli’. Konstytucja kwietniowa mówiła o „wspólnym dobru”, co podkreślało obowiązki wobec państwa oraz jego prymat w stosunku do wspólnoty narodowej. Natomiast dobro wspólne to całokształt warunków życia społecznego, które pełniej pozwalają grupom i poszczególnym ich członkom integralnie się rozwijać oraz osiągać doskonałość. Poszukiwanie dobra wspólnego było widoczne na rożnych etapach dziejów, co wskazuje na stałą antropologiczną, wynikającą ze społecznej natury człowieka. Historyczne doświadczenie potwierdza pragmatyka porządku prawnego.” (Słowo wstępne, s. 7)

 

W ramach projektu aktywnie wspieranego przez Katedrę Prawa Rzymskiego UJ ukazała się nakładem Wydawnictwa Sejmowego i Fundacji Utriusque iuris praca zbiorowa pt. „Dobro wspólne. Teoria i praktyka”. Jej redaktorzy Wojciech Arndt, ks. Franciszek Longchamps de Bérier i Krzysztof Szczucki napisali dalej w słowie wstępnym o książce, że:

„Jest wynikiem projektu zapoczątkowanego przez pracowników naukowych, doktorantów i studentów wydziałów prawa Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Jagiellońskiego, skupionych wokół naukowych kół Utriusque iuris’ oraz Ti Estin ALetheia. Do pochylenia się nad zagadnieniem dobra wspólnego skłoniły najpierw studia nad filozofią klasyczną w obszarze refleksji nad prawem, prowadzone w ramach seminarium naukowego, jakie zainicjowano w pierwszym z wymienionych kół. Dostrzeżono wtedy szerszy kontekst kategorii występujących w systemie prawnym, a przede wszystkim w Konstytucji RP – zakorzenienie ich w debacie filozoficznej, rozpoczętej i w wysokim stopniu rozwiniętej przez myślicieli starożytnych oraz średniowiecznych. Nakłada to na uczonego prawnika, który kieruje się intencją zrozumienia istoty badanej instytucji, obowiązek przekroczenia granicy systemu prawa pozytywnego, tak aby odnaleźć właściwy kontekst powstania określonego rozwiązania. Obowiązek ten służy nie tylko poznaniu genezy danej konstrukcji prawnej, lecz i buduje perspektywę oceny rozwiązań wypracowanych w ramach danego porządku prawnego. Głębszy namysł nad zasadami i wartościami, rolą wspólnoty i tworzących ją ludzi, pozwala na refleksję nad rozstrzygnięciami normatywnymi, które w istocie mają sprzyjać człowiekowi i tworzonym przez niego zrzeszeniom.”

 

Spis treści:

7 Słowo wstępne

 

11 Cześć pierwsza: Współczesność odnajdująca się w historii

13 Zbigniew Stawrowski / Dobro wspólne a filozofia polityki

23 Marek Piechowiak / Prawne a pozaprawne pojęcia dobra wspólnego

46 Michał Mrozek OP / Dobro wspólne wczoraj i dziś. Na marginesie

lektury Etyki N ikomachejskiej i Summy Teologii

78 Ks. Franciszek Longchamps de Bérier / Pretor jako promotor dobra

wspólnego

92 Piotr Koryś / Kategoria dobra wspólnego w dyskursie publicznym

II Rzeczypospolitej

107 Anna Krzynówek-Arndt / Dobro własne a dobro wspólne – wokół

sporów w filozofii polityki XX wieku

 

125 Część druga: Polityka prawa zmieniająca rzeczywistość

127 Mirosław Granat / Dobro wspólne w pojmowaniu Trybunału

Konstytucyjnego

138 Marcin Stębelski / Dobro wspólne a wybrane elementy

konstytucyjnego modelu ustrojowego państwa

159 Radosław Kołatek / Zasada dobra wspólnego w prawie Unii

Europejskiej. Próba rekonstrukcji

171 Władysław Jóźwicki / Europejski Trybunał Praw Człowieka a dobro

wspólne

200 Wojciech Arndt / Dobro wspólne jako kryterium postępowania władzy

211 Grzegorz Blicharz / Przełom w zarządzaniu zasobami wspólnymi.

Praktyka dobra wspólnego

 

225 Część trzecia: Dobro wspólne godzące interes prywatny i publiczny

227 Marcin Romanowski / Własność prywatna i dobro wspólne

249 Nikodem Rycko / Prawo prywatne międzynarodowe w świetle

konstytucyjnej zasady dobra wspólnego

266 Krzysztof Szczucki / Dobro wspólne u podstaw decyzji

kryminalizacyjnej

282 Marcin Warchoł / Dobro wspólne a interes pokrzywdzonego

w praktyce procesu karnego

296 Małgorzata Korzycka-Iwanow / Dobra chronione w obszarze prawa

rolnego i żywnościowego

315 Marta Pietrzyk / Regulacje dotyczące handlu żywnością w kontekście

dobra wspólnego

329 Piotr Grzebyk / Dobro wspólne w przepisach prawa pracy

340 Aleksy Miarkowski, Damian Pietrzyk / System podatkowy

z perspektywy dobra wspólnego

356 Adam Szafrański / W poszukiwaniu przedsiębiorcy idealnego, czyli

o działalności gospodarczej i etyce

 

367 Bibliografia